Ανοδική πορεία για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά κατέγραψε ο δημόσιος δανεισμός βιβλίων στις δημόσιες, δημοτικές και παιδικές βιβλιοθήκες της χώρας, αποδεικνύοντας πως η αγάπη για το βιβλίο παραμένει ζωντανή. Τα συγκεντρωτικά στοιχεία του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ) για το 2025 αποκαλύπτουν όχι μόνο πόσο περισσότερο διαβάζουμε, αλλά και ποιοι συγγραφείς, τίτλοι και εκδοτικοί οίκοι μονοπωλούν το ενδιαφέρον του κοινού.
Της Ελευθερίας Στρατομήτρου
Σχεδόν 2 εκατομμύρια δανεισμοί σε όλη τη χώρα
Σύμφωνα με τα δεδομένα που απέστειλαν οι βιβλιοθήκες στον ΟΣΔΕΛ, το 2025 καταγράφηκαν συνολικά 876.885 δανεισμοί, έναντι 846.225 το 2024. Πρόκειται για μια αύξηση της τάξης του 3,6% (+30.660 δανεισμοί) μέσα σε έναν χρόνο.
Επειδή ο αριθμός αυτός αφορά αποκλειστικά τις βιβλιοθήκες που έστειλαν στοιχεία, ο ΟΣΔΕΛ εκτιμά με αναγωγή πως ο πραγματικός συνολικός αριθμός δανεισμών από τις δημόσιες και δημοτικές βιβλιοθήκες στην Ελλάδα —εξαιρουμένων των σχολικών και ακαδημαϊκών— προσεγγίζει τους 2.000.000 δανεισμούς για το 2025. Τη μερίδα του λέοντος κατέχουν οι δημοτικές βιβλιοθήκες με ποσοστό 65,85% (577.410 δανεισμοί), έναντι 34,15% (299.475 δανεισμοί) των δημόσιων βιβλιοθηκών.
Η λογοτεχνία κυριαρχεί απόλυτα
Οι Έλληνες αναγνώστες στρέφονται ξεκάθαρα στη λογοτεχνία, καθώς οι τρεις πρώτες κατηγορίες συγκεντρώνουν πάνω από το 75% των συνολικών δανεισμών:
- Μυθοπλασία ενηλίκων: 44,5% (389.638 δανεισμοί)
- Μυθοπλασία παιδικών βιβλίων: 17,4% (152.688 δανεισμοί)
- Παιδικά εικονογραφημένα: 13,7% (120.276 δανεισμοί)
- Επιστημονικά βιβλία: 7,0% (61.343 δανεισμοί)
Εξίσου ενδιαφέρον είναι το εύρημα που αφορά την παλαιότητα των βιβλίων: το 24,5% των δανεισμών αφορά εκδόσεις της τελευταίας πενταετίας και άλλο ένα 24,5% εκδόσεις 6–10 ετών. Ωστόσο, σχεδόν 1 στα 5 βιβλία που δανείζονται (19,8%) έχει εκδοθεί πριν από περισσότερα από 20 χρόνια, γεγονός που δείχνει τη διαχρονική αξία κλασικών τίτλων, αλλά και την έλλειψη νέων αποκτημάτων λόγω των περιορισμένων οικονομικών πόρων των βιβλιοθηκών.
Οι κορυφαίοι συγγραφείς και τα βιβλία που έκαναν ρεκόρ
Στην κατηγορία των Ελλήνων συγγραφέων με τη μεγαλύτερη συχνότητα δανεισμού, στην κορυφή παραμένει σταθερά ο Ευγένιος Τριβιζάς. Την πρώτη δεκάδα συμπληρώνουν οι:
- Ευγένιος Τριβιζάς
- Λένα Μαντά
- Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη
- Χρυσηίδα-Χρύσα Δημουλίδου
- Μαρία Τζιρίτα
- Πασχαλία Τραυλού
- Γιάννης Καλπούζος
- Γιολάντα Τσορώνη-Γεωργιάδη
- Μένιος Σακελλαρόπουλος
- Σόφη Θεοδωρίδου
Σε επίπεδο μεμονωμένων τίτλων, η Λένα Μαντά κυριαρχεί εντυπωσιακά, καταλαμβάνοντας τις πέντε πρώτες θέσεις της λίστας και συνολικά 16 θέσεις στα 50 δημοφιλέστερα βιβλία. Το Top 5 των πιο πολυδανεισμένων βιβλίων του 2025 διαμορφώνεται ως εξής:
- Το σπίτι δίπλα στο ποτάμι – Λένα Μαντά
- Η σφραγίδα – Λένα Μαντά
- Το πράσινο φόρεμα – Λένα Μαντά
- Ταξίδι στη Βενετία – Λένα Μαντά
- Οι τρεις άσοι – Λένα Μαντά
Στους ξένους συγγραφείς, στην πρώτη τριάδα βρίσκονται οι Jürgen Banscherus (Γερμανία), Elisabetta-Maria Dami (Ιταλία) και Jeff Kinney (ΗΠΑ), επιβεβαιώνοντας την τεράστια απήχηση των παιδικών και εφηβικών σειρών, ενώ την δεκάδα κλείνει η διαχρονική Agatha Christie.
Ποιοι ξεχώρισαν σε εικονογράφηση, μετάφραση και εκδόσεις
- Έλληνες εικονογράφοι: Στην πρώτη θέση βρίσκεται η Ναταλία Καπατσούλια, με την Ίριδα Σαμαρτζή και τη Λήδα Βαρβαρούση να ακολουθούν.
- Έλληνες μεταφραστές: Την πρωτιά διατηρεί η Μαρία Αγγελίδου, ακολουθούμενη από τον Φίλιππο Μανδηλαρά και την Πετρούλα Γαβριηλίδου.
- Εκδοτικοί οίκοι: Στην κορυφή της κατάταξης βρίσκονται οι εκδόσεις Ψυχογιός (υπογράφοντας 38 από τα 50 δημοφιλέστερα βιβλία), και ακολουθούν οι εκδόσεις Μεταίχμιο, Πατάκης, Διόπτρα και Λιβάνης.
Η σημασία της στήριξης των βιβλιοθηκών
Πέρα από τους αριθμούς, τα στοιχεία του ΟΣΔΕΛ αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο των βιβλιοθηκών στην κοινωνική συνοχή και τον πολιτισμό, αλλά και την εφαρμογή του θεσμού της εύλογης αμοιβής που αποζημιώνει τους δημιουργούς για τον δανεισμό των έργων τους. Παράλληλα, υπογραμμίζεται η επιτακτική ανάγκη για ενίσχυση των δημοτικών και δημόσιων βιβλιοθηκών με προσωπικό, ψηφιακές υποδομές και κονδύλια για νέες εκδόσεις, ώστε να συνεχίσουν να προσφέρουν ελεύθερη πρόσβαση στη γνώση σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.
Κεντρική φωτο Πηγή: ArtsPR










