Μήπως, στην προσπάθειά μας να ανταποκριθούμε σε όλα, παραμελούμε αυτό που έχουμε περισσότερο ανάγκη; Τον ίδιο μας τον εαυτό.

Υπάρχουν ημέρες που πριν ακόμη σηκωθούμε από το κρεβάτι, το μυαλό μας έχει ήδη ξεκινήσει να οργανώνει εκκρεμότητες. Τι πρέπει να γίνει στη δουλειά, ποιες υποχρεώσεις περιμένουν στο σπίτι, ποιον χρειάζεται να εξυπηρετήσουμε, τι αφήσαμε πίσω από την προηγούμενη ημέρα. Η σκέψη ότι πρέπει να τα προλάβουμε όλα συνοδεύει συχνά κάθε στιγμή της καθημερινότητάς μας.

Σιγά σιγά, η προσπάθεια να ανταποκριθούμε σε κάθε απαίτηση γίνεται τρόπος ζωής. Συνηθίζουμε να γεμίζουμε το πρόγραμμά μας, να αναλαμβάνουμε περισσότερα από όσα αντέχουμε και να θεωρούμε φυσιολογικό να βρισκόμαστε συνεχώς σε εγρήγορση. Ακόμη και όταν κουραζόμαστε, δυσκολευόμαστε να επιβραδύνουμε.

Μέσα σε αυτή τη διαρκή κινητικότητα, όμως, υπάρχει ένα ερώτημα που συχνά παραμένει αναπάντητο: πότε η προσπάθεια να κάνουμε το καλύτερο δυνατό μετατρέπεται σε μια κατάσταση που μας φθείρει;

Η πίεση να ανταποκρινόμαστε σε κάθε ρόλο

Η σύγχρονη καθημερινότητα μάς καλεί να ισορροπούμε ανάμεσα σε πολλούς διαφορετικούς ρόλους. Να είμαστε αποτελεσματικοί επαγγελματίες, υπεύθυνοι γονείς, υποστηρικτικοί σύντροφοι, καλοί φίλοι και άνθρωποι που δεν παραμελούν την προσωπική τους εξέλιξη.

Στην προσπάθεια να ανταποκριθούμε σε όλα αυτά, δημιουργούμε συχνά πολύ υψηλές απαιτήσεις από τον εαυτό μας. Μια εκκρεμότητα που δεν ολοκληρώθηκε, ένα λάθος ή μια ημέρα με μειωμένη απόδοση μπορεί να μας δημιουργήσει την αίσθηση ότι δεν κάναμε αρκετά.

Κάποιες φορές, πίσω από αυτή τη συμπεριφορά βρίσκεται η ανάγκη μας να αναγνωριστεί η προσπάθειά μας. Άλλες φορές, ο φόβος μήπως απογοητεύσουμε τους ανθρώπους γύρω μας ή η πεποίθηση ότι πρέπει να είμαστε διαρκώς χρήσιμοι και παραγωγικοί.

Έτσι, η καθημερινή προσπάθεια παύει να αφορά αποκλειστικά την επίτευξη στόχων και μετατρέπεται σε μια συνεχή ανάγκη επιβεβαίωσης. Ξεχνάμε, όμως, ότι δεν χρειάζεται να είμαστε άψογοι σε κάθε τομέα της ζωής μας για να αισθανόμαστε επαρκείς.

Όταν το «ναι» γίνεται βάρος

Ένα από τα πιο δύσκολα πράγματα για πολλούς ανθρώπους είναι να αρνηθούν κάτι χωρίς να αισθανθούν άσχημα. Μπορεί να δεχτούν μια επιπλέον ευθύνη στη δουλειά, να αναλάβουν μια υποχρέωση για κάποιον άλλον ή να ακυρώσουν τον προσωπικό τους χρόνο προκειμένου να μη δυσαρεστήσουν κάποιον.

Κάθε μεμονωμένη απόφαση μπορεί να μοιάζει ασήμαντη. Όταν, όμως, επαναλαμβάνεται καθημερινά, δημιουργεί ένα φορτίο που γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να διαχειριστούμε.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι θέλουμε να βοηθάμε τους άλλους. Είναι ότι πολλές φορές ξεχνάμε να υπολογίσουμε τις δικές μας δυνατότητες. Αντιμετωπίζουμε τον χρόνο και την ενέργειά μας σαν να είναι ανεξάντλητα.

Η θέσπιση ορίων δεν αποτελεί ένδειξη αδιαφορίας ή εγωισμού. Είναι ένας τρόπος να προστατεύουμε τον εαυτό μας και να διατηρούμε πιο ισορροπημένες σχέσεις. Άλλωστε, δεν μπορούμε να είμαστε πραγματικά διαθέσιμοι για όλους όταν έχουμε φτάσει στα όριά μας.

Η εξάντληση δεν έρχεται πάντα με θόρυβο

Πολλές φορές περιμένουμε ότι θα αντιληφθούμε την υπερβολική πίεση μόνο όταν φτάσουμε σε ένα σημείο όπου δεν μπορούμε πλέον να ανταποκριθούμε. Στην πραγματικότητα, η συσσωρευμένη κόπωση μπορεί να εκδηλώνεται πολύ νωρίτερα, μέσα από αλλαγές που αρχικά δεν δίνουμε σημασία.

Μπορεί να αισθανόμαστε κουρασμένοι ακόμη και μετά από ώρες ύπνου, να έχουμε λιγότερη υπομονή, να δυσκολευόμαστε να συγκεντρωθούμε ή να εκνευριζόμαστε με πράγματα που παλαιότερα δεν μας επηρέαζαν. Ίσως αρχίσουμε να αποφεύγουμε κοινωνικές συναντήσεις, να μην απολαμβάνουμε τις δραστηριότητες που επιλέγαμε στον ελεύθερο χρόνο μας ή να αισθανόμαστε ότι ακόμη και μια απλή απόφαση απαιτεί μεγάλη προσπάθεια.

Το ανησυχητικό είναι ότι συχνά προσπαθούμε να προσπεράσουμε αυτές τις ενδείξεις. Λέμε στον εαυτό μας ότι πρόκειται για μια δύσκολη περίοδο, ότι σύντομα θα ηρεμήσουμε ή ότι υπάρχουν άνθρωποι που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες.

Η σύγκριση με τις δυσκολίες των άλλων, όμως, δεν ακυρώνει τη δική μας κόπωση. Δεν χρειάζεται να φτάσουμε στα όριά μας για να αναγνωρίσουμε ότι κάτι μας επιβαρύνει.

Δεν χρειάζεται πρώτα να εξαντληθούμε για να ξεκουραστούμε

Για αρκετούς ανθρώπους, η ξεκούραση μοιάζει με κάτι που πρέπει πρώτα να κερδηθεί. Προηγούνται οι δουλειές, οι ευθύνες και οι ανάγκες όλων των υπόλοιπων. Μόνο όταν ολοκληρωθούν όλα, θεωρούμε ότι μπορούμε να διαθέσουμε λίγο χρόνο στον εαυτό μας.

Αυτή η στιγμή, ωστόσο, συχνά αναβάλλεται. Πάντα προκύπτει κάτι καινούργιο, μια ακόμη εκκρεμότητα ή μια ανάγκη που απαιτεί την προσοχή μας.

Ίσως, λοιπόν, χρειάζεται να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την ξεκούραση. Δεν είναι κάτι που δικαιούμαστε μόνο όταν έχουμε εξαντλήσει κάθε δυνατότητα. Είναι απαραίτητο μέρος μιας ισορροπημένης καθημερινότητας.

Αυτό μπορεί να ξεκινήσει με απλές κινήσεις: να αρνηθούμε μια υποχρέωση όταν δεν έχουμε τη δυνατότητα να την αναλάβουμε, να ζητήσουμε βοήθεια, να αφήσουμε κάτι για την επόμενη ημέρα ή να αφιερώσουμε λίγο χρόνο σε μια δραστηριότητα που μας ευχαριστεί. Αν η εξάντληση επιμένει και επηρεάζει ουσιαστικά τη λειτουργικότητα ή την ποιότητα της ζωής μας, η αναζήτηση βοήθειας από έναν ειδικό είναι επίσης σημαντική.

Η αξία μας δεν μετριέται με όσα προλαβαίνουμε

Ίσως τελικά το ζητούμενο δεν είναι να γίνουμε πιο γρήγοροι, πιο παραγωγικοί ή πιο ανθεκτικοί απέναντι σε κάθε δυσκολία. Είναι να μάθουμε να αναγνωρίζουμε τι έχει πραγματικά σημασία και να μην αντιμετωπίζουμε κάθε απαίτηση ως υποχρέωση που πρέπει οπωσδήποτε να εκπληρωθεί.

Υπάρχουν περίοδοι που θα χρειαστεί να προσπαθήσουμε περισσότερο και άλλες που θα χρειαστεί να κάνουμε ένα βήμα πίσω. Και οι δύο είναι μέρος της ζωής. Το να αναγνωρίζουμε ότι δεν μπορούμε να τα καταφέρνουμε όλα ταυτόχρονα δεν αποτελεί αποτυχία. Είναι μια ρεαλιστική αναγνώριση των ανθρώπινων δυνατοτήτων μας.

Δείτε ακόμη: Η βία στην παιδική ηλικία μέσα από το πρίσμα της Ψυχολογίας: Οι αόρατες πληγές που επηρεάζουν την ανάπτυξη

Δεν χρειάζεται να γεμίζουμε κάθε ώρα της ημέρας για να αισθανόμαστε παραγωγικοί. Δεν χρειάζεται να είμαστε πάντα διαθέσιμοι για να αποδεικνύουμε ότι νοιαζόμαστε. Και, κυρίως, δεν χρειάζεται να φτάσουμε στην εξάντληση για να δώσουμε προτεραιότητα στον εαυτό μας.

Ίσως η μεγαλύτερη αλλαγή ξεκινά όταν σταματήσουμε να αναρωτιόμαστε πόσα ακόμη μπορούμε να αντέξουμε και αρχίσουμε να αναρωτιόμαστε τι χρειαζόμαστε για να είμαστε πραγματικά καλά.

Την κα Σαββούλα Κάτσικα μπορείτε να την βρείτε και στα social της:

Tik Tok, Instagram, Facebook

Κεντρική Φωτο: ^{pexels-kpaukshtite}