Δεν είναι όλα όσα έζησες ως παιδί εύκολο να τα αφήσεις πίσω
Κάποιες εμπειρίες δεν μένουν μόνο στη μνήμη μας. Μπορεί να επηρεάζουν τον τρόπο που αγαπάμε, εμπιστευόμαστε και βλέπουμε τον εαυτό μας.
Μεγαλώνοντας, συχνά ακούμε ότι πρέπει να αφήσουμε το παρελθόν πίσω μας. Να ξεχάσουμε όσα μας πλήγωσαν και να προχωρήσουμε. Ωστόσο, η παιδική ηλικία δεν αποτελεί απλώς ένα κεφάλαιο της ζωής μας που κλείνει με την ενηλικίωση. Οι πρώιμες εμπειρίες μπορούν να επηρεάσουν την ψυχική μας υγεία και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας (Abate et al., 2025).
Η επίδραση των πρώιμων βιωμάτων στην ενήλικη ζωή
Ένα παιδί που μεγαλώνει με διαρκή κριτική μπορεί να δυσκολεύεται αργότερα να αναγνωρίσει την αξία του. Ένα παιδί που δεν αισθάνεται ασφάλεια στις σχέσεις του μπορεί να φοβάται την απόρριψη, ακόμη κι όταν κάποιος τού προσφέρει αγάπη. Δεν σημαίνει ότι όλοι οι άνθρωποι με δύσκολα παιδικά βιώματα θα αντιμετωπίσουν τις ίδιες δυσκολίες. Σημαίνει, όμως, ότι όσα βιώνουμε νωρίς στη ζωή μας αξίζει να αντιμετωπίζονται με προσοχή και κατανόηση.
Τι δείχνει η επιστημονική έρευνα
Η επιστημονική έρευνα επιβεβαιώνει ότι οι δυσμενείς εμπειρίες της παιδικής ηλικίας συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων ψυχικής υγείας στην ενήλικη ζωή (Baldwin et al., 2024). Παράλληλα, μια συστηματική ανασκόπηση έδειξε ότι τέτοιες εμπειρίες σχετίζονται και με δυσκολίες στις ενήλικες σχέσεις, όπως στην επικοινωνία, στη διαχείριση των συγκρούσεων και στην ανάπτυξη υποστηρικτικών δεσμών (Maloney et al., 2025).
Από την αυτοκριτική στην αυτοκατανόηση
Κι όμως, πολλές φορές αντί να αναρωτηθούμε τι κρύβεται πίσω από τις αντιδράσεις μας, κατηγορούμε τον εαυτό μας. Λέμε ότι είμαστε υπερβολικά ευαίσθητοι, ότι δεν εμπιστευόμαστε εύκολα ή ότι δυσκολευόμαστε να εκφράσουμε όσα νιώθουμε. Ίσως, όμως, αξίζει να αναρωτηθούμε: Τι έχω μάθει να περιμένω από τους άλλους; Και πόσο επηρεάζει αυτό τις σχέσεις μου σήμερα;
Αλλάζοντας τη σχέση με τον εαυτό μας και το παρελθόν
Η κατανόηση του παρελθόντος δεν σημαίνει ότι αναζητούμε κάποιον να κατηγορήσουμε ούτε ότι είμαστε καταδικασμένοι να επαναλαμβάνουμε τα ίδια μοτίβα. Αντίθετα, μπορεί να αποτελέσει την αρχή μιας διαφορετικής σχέσης με τον εαυτό μας. Με τη βοήθεια κατάλληλης ψυχολογικής υποστήριξης, όταν χρειάζεται, μπορούμε να αναγνωρίσουμε τις ανάγκες μας και να αναπτύξουμε πιο λειτουργικούς τρόπους σύνδεσης με τους άλλους.
Δεν επιλέξαμε όλα όσα ζήσαμε ως παιδιά. Μπορούμε, όμως, να μάθουμε να φροντίζουμε τον εαυτό μας με περισσότερη κατανόηση σήμερα.
Το παρελθόν είναι μέρος της ιστορίας μας. Δεν χρειάζεται να καθορίζει ολόκληρη τη συνέχεια της.
Βιβλιογραφικές Αναφορές
Abate, B. B., Sendekie, A. K., Merchaw, A., Abebe, G. K., Azmeraw, M., Alamaw, A. W., Zemariam, A. B., Kitaw, T. A., Kassaw, A., Wodaynew, T., Kassie, A. M., Yilak, G., & Kassa, M. A. (2025). Adverse childhood experiences are associated with mental health problems later in life: An umbrella review of systematic review and meta-analysis. Neuropsychobiology, 84(1), 48–64. https://doi.org/10.1159/000542392
Baldwin, J. R., Coleman, O., Francis, E. R., & Danese, A. (2024). Prospective and retrospective measures of child maltreatment and their association with psychopathology: A systematic review and meta-analysis. JAMA Psychiatry, 81(8), 769–781. https://doi.org/10.1001/jamapsychiatry.2024.0818
Maloney, E., Dowling, C., & O’Reilly, G. (2025). Adverse childhood experiences and interpersonal functioning in adulthood: A systemic review. European Journal of Trauma & Dissociation, 9(2), Article 100534. https://doi.org/10.1016/j.ejtd.2025.100534
Σαββούλα Κάτσικα
Κοινωνιολόγος, Εκπ. Ψυχολόγος
Med, Επιστήμες της Αγωγής,
Msc Εφαρμοσμένης Αναπτυξιακής Ψυχολογίας
Την κα Σαββούλα Κάτσικα μπορείτε να την βρείτε και στα social της:
Κεντρική Φωτο: pexels-jingqin-lin









