Πόσες φορές συμφωνήσαμε να κάνουμε κάτι που δεν μας άρεσε ή δεν θέλαμε πραγματικά, μόνο και μόνο επειδή φοβηθήκαμε μήπως δυσαρεστήσουμε τον άλλον;
Πόσες φορές έχουμε πει «ναι», ενώ μέσα μας θέλαμε να πούμε «όχι»;
Για πολλούς ανθρώπους, το να πουν «όχι» δεν είναι τόσο απλό όσο ακούγεται. Κάποιες φορές μπορεί να φαίνεται ακόμη και ακατόρθωτο. Έτσι, επιλέγουμε να κάνουμε πίσω, να προσαρμοστούμε ή να ανεχτούμε καταστάσεις που μας πιέζουν, προκειμένου να αποφύγουμε μια σύγκρουση ή να μη στενοχωρήσουμε κάποιον.
Τι συμβαίνει όταν καταπιέζουμε τις ανάγκες μας;
Όμως, τι συμβαίνει όταν συνεχώς λέμε «ναι» στους άλλους και ξεχνάμε τι θέλουμε εμείς;
Στην αρχή ίσως να μην το αντιλαμβανόμαστε. Συνεχίζουμε να κάνουμε υποχωρήσεις, να κρατάμε μέσα μας πράγματα που μας ενοχλούν και να αφήνουμε τις ανάγκες μας στην άκρη. Με τον καιρό όμως, όλη αυτή η πίεση μπορεί να συσσωρευτεί. Και κάποια στιγμή ίσως να φτάσουμε στα όριά μας και να ξεσπάσουμε.
Το δύσκολο είναι ότι πολλές φορές αυτό το ξέσπασμα μπορεί να εκδηλωθεί σε ανθρώπους που δεν ευθύνονται πραγματικά για όσα μας έχουν κουράσει ή πιέσει.
Έτσι, δημιουργείται μια εσωτερική σύγκρουση. Από τη μία πλευρά υπάρχει αυτό που πραγματικά θέλουμε ή χρειαζόμαστε και από την άλλη ο φόβος για το πώς θα αντιδράσουν οι άλλοι αν εκφραστούμε. Μια σύγκρουση που μπορεί να μας κουράσει και να μας εξαντλήσει συναισθηματικά.
Γιατί όμως δυσκολευόμαστε τόσο να βάλουμε όρια;
Ένας από τους βασικούς λόγους είναι η ανάγκη μας να είμαστε αρεστοί και αποδεκτοί από τους άλλους. Όταν φοβόμαστε ότι ένα «όχι» μπορεί να φέρει απόσταση, θυμό ή απόρριψη, ίσως είναι πιο εύκολο να πούμε «ναι», ακόμη κι αν αυτό που μας ζητούν δεν μας εκφράζει.
Όμως, όταν προσπαθούμε συνεχώς να ικανοποιούμε τους άλλους και αφήνουμε τις δικές μας ανάγκες στην άκρη, συχνά καταπιέζουμε τον εαυτό μας.
Η δυσκολία να θέσουμε όρια μπορεί επίσης να συνδέεται με τις ενοχές και τις τύψεις που νιώθουμε όταν αρνούμαστε κάτι. Μπορεί να φοβόμαστε μήπως στενοχωρήσουμε έναν άνθρωπο που αγαπάμε, μήπως μας παρεξηγήσει ή ακόμη και μήπως μας απορρίψει.
Πολλές φορές, έχουμε μάθει να θεωρούμε πιο σημαντικό να είναι όλοι οι άλλοι καλά, παρά να αναρωτιόμαστε πώς είμαστε εμείς. Έτσι, βάζουμε τις ανάγκες των άλλων πάνω από τις δικές μας και ξεχνάμε ότι και οι δικές μας ανάγκες έχουν αξία.
Στην ουσία, τι είναι τα προσωπικά όρια;
Το να βάζουμε όρια δεν σημαίνει ότι είμαστε εγωιστές. Ούτε σημαίνει ότι απορρίπτουμε ή απομακρύνουμε τους ανθρώπους που έχουμε στη ζωή μας.
Τα προσωπικά όρια είναι σαν μια αόρατη γραμμή που δείχνει στους άλλους τι είναι αποδεκτό και τι όχι για εμάς. Είναι ένας τρόπος να προστατεύουμε τον προσωπικό μας χώρο, τον χρόνο μας, τις ανάγκες και τα συναισθήματά μας.
Μέσα από τα όρια μπορούμε να εκφράζουμε αυτό που θέλουμε, αυτό που δεν θέλουμε και αυτό που μας κάνει να νιώθουμε άβολα ή πιεσμένα.
Και το σημαντικότερο; Δεν χρειάζεται να απολογούμαστε επειδή έχουμε ανάγκες.
Μερικά απλά παραδείγματα
Το να βάζουμε όρια δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα συγκρουστούμε με τους άλλους. Μπορούμε να τα εκφράσουμε με ήρεμο και ξεκάθαρο τρόπο, μέσα από απλές καθημερινές φράσεις:
- «Δεν μπορώ να μιλήσω τώρα, χρειάζομαι λίγο χρόνο.»
- «Δεν μου αρέσει όταν μου μιλάς με αυτόν τον τρόπο.»
- «Δεν θέλω να κάνω κάτι που με κάνει να νιώθω άβολα.»
- «Σήμερα δεν μπορώ να σε βοηθήσω.»
- «Χρειάζομαι λίγο χρόνο για τον εαυτό μου.»
Στην αρχή, το να βάζουμε όρια μπορεί να μας δυσκολεύει. Ίσως νιώσουμε ενοχές ή άγχος για το πώς θα αντιδράσουν οι άλλοι. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάνουμε κάτι λάθος. Σημαίνει, ίσως, ότι προσπαθούμε να κάνουμε κάτι διαφορετικό από αυτό που έχουμε συνηθίσει.
Τα προσωπικά όρια δεν είναι τοίχοι που μας απομακρύνουν από τους ανθρώπους. Αντίθετα, μπορούν να μας βοηθήσουν να χτίσουμε πιο υγιείς, ειλικρινείς και ουσιαστικές σχέσεις.
Γιατί όταν μπορούμε να εκφράζουμε με σεβασμό αυτά που νιώθουμε και αυτά που χρειαζόμαστε, δίνουμε στους άλλους την ευκαιρία να μας γνωρίσουν πραγματικά.
Και ίσως, τελικά, κάθε «όχι» που λέμε σε κάτι που μας πιέζει να είναι ένα μικρό αλλά σημαντικό «ναι» προς τον εαυτό μας.
Δείτε ακόμη: Όταν η αγάπη γίνεται υπερπροστατευτικότητα: Πώς επηρεάζονται τα παιδιά και οι έφηβοι
Κεντρική Φωτο: pexels-erdem-aslan
Σαββούλα Κάτσικα
Κοινωνιολόγος, Εκπ. Ψυχολόγος
Med, Επιστήμες της Αγωγής,
Msc Εφαρμοσμένης Αναπτυξιακής Ψυχολογίας
Την κα Σαββούλα Κάτσικα μπορείτε να την βρείτε και στα social της:










