Η ανάγκη ενός γονιού να προστατεύσει το παιδί του είναι απολύτως φυσική. Κάθε γονιός θέλει να το φροντίζει, να το καθοδηγεί και να το κρατά ασφαλές. Πού βρίσκεται όμως η λεπτή γραμμή ανάμεσα στη φροντίδα και την υπερπροστασία;

Πολλές φορές οι γονείς, συνειδητά ή ασυνείδητα, προσπαθούν να προστατεύσουν τα παιδιά τους από κάθε κίνδυνο, απογοήτευση ή αποτυχία. Όμως, άλλο είναι να προστατεύουμε ένα παιδί από έναν πραγματικό κίνδυνο και άλλο να μην του επιτρέπουμε να βιώσει δυσκολίες και εμπειρίες που αποτελούν μέρος της ανάπτυξής του.

Τα παιδιά χρειάζονται ασφάλεια και όρια, αλλά χρειάζονται εξίσου χώρο για να εξερευνήσουν, να δοκιμάσουν, να κάνουν λάθη και να ανακαλύψουν τις δυνατότητές τους.

Γιατί ένας γονιός γίνεται υπερπροστατευτικός;

Η υπερπροστατευτικότητα δεν προέρχεται πάντα μόνο από την αγάπη. Μπορεί να συνδέεται με το άγχος, τον φόβο, την ανασφάλεια ή την ανάγκη του γονιού να έχει τον έλεγχο.

Ο φόβος ότι το παιδί θα πληγωθεί ή θα αποτύχει μπορεί να οδηγήσει τον γονιό στο να παρεμβαίνει συνεχώς και να λύνει προβλήματα στη θέση του. Έτσι όμως, το παιδί μπορεί να δυσκολευτεί να αποκτήσει εμπιστοσύνη στις δικές του ικανότητες.

Πώς μπορεί να επηρεάσει το παιδί και τον έφηβο;

Η υπερπροστατευτικότητα δεν επηρεάζει όλα τα παιδιά με τον ίδιο τρόπο. Ωστόσο, μπορεί να περιορίσει την αυτονομία τους και να επηρεάσει την αυτοπεποίθηση και την ικανότητά τους να αντιμετωπίζουν δυσκολίες.

Στην εφηβεία, όπου η ανάγκη για ανεξαρτησία γίνεται πιο έντονη, ο υπερβολικός έλεγχος μπορεί να οδηγήσει σε συγκρούσεις, θυμό και αντιδραστικές συμπεριφορές. Ένας έφηβος που αισθάνεται ότι δεν έχει προσωπικό χώρο ή ότι οι επιλογές του ελέγχονται διαρκώς μπορεί επίσης να δυσκολευτεί να επικοινωνήσει ανοιχτά με τους γονείς του.

Ποια σημάδια δείχνουν ότι ένας γονιός υπερπροστατεύει;

Ένας γονιός μπορεί να λειτουργεί υπερπροστατευτικά όταν:

• Λύνει συνεχώς προβλήματα που το παιδί μπορεί να προσπαθήσει να αντιμετωπίσει μόνο του.
• Δεν επιτρέπει στο παιδί να κάνει λάθη ή να βιώσει απογοητεύσεις.
• Ελέγχει υπερβολικά τις επιλογές, τις δραστηριότητες και τις σχέσεις του.
• Παίρνει αποφάσεις στη θέση του.
• Αγχώνεται υπερβολικά όταν το παιδί διεκδικεί περισσότερη ανεξαρτησία.
• Δεν σέβεται την ανάγκη ενός εφήβου για προσωπικό χώρο και ιδιωτικότητα.
• Παρεμβαίνει σε κάθε δυσκολία που αντιμετωπίζει το παιδί στο σχολείο ή στις κοινωνικές του σχέσεις.

Η διαφορά ανάμεσα στη φροντίδα και την υπερπροστατευτικότητα βρίσκεται συχνά στο κατά πόσο επιτρέπουμε στο παιδί να αποκτήσει σταδιακά αυτονομία.

Πώς μπορούν οι γονείς να θέσουν υγιή όρια;

Η λύση δεν βρίσκεται ούτε στην απόλυτη ελευθερία ούτε στον διαρκή έλεγχο. Τα παιδιά χρειάζονται γονείς που αποτελούν ένα σταθερό και ασφαλές σημείο αναφοράς, ενώ παράλληλα τους επιτρέπουν να ανεξαρτητοποιούνται σταδιακά.

Οι γονείς μπορούν να:

• Δίνουν στο παιδί ευθύνες ανάλογα με την ηλικία του.
• Επιτρέπουν μικρά και ασφαλή λάθη.
• Ακούν τη γνώμη του και το ενθαρρύνουν να συμμετέχει στις αποφάσεις που το αφορούν.
• Θέτουν ξεκάθαρους και σταθερούς κανόνες.
• Αυξάνουν σταδιακά την ελευθερία και την αυτονομία του.
• Αντί να λύνουν αμέσως κάθε πρόβλημα, να το βοηθούν να σκεφτεί πιθανές λύσεις.
• Παραμένουν διαθέσιμοι και υποστηρικτικοί, χωρίς να ελέγχουν κάθε βήμα του.

Η αγάπη χρειάζεται και εμπιστοσύνη

Ένα παιδί δεν χρειάζεται έναν γονιό που θα απομακρύνει κάθε εμπόδιο από τον δρόμο του. Χρειάζεται έναν γονιό που θα βρίσκεται δίπλα του, θα το καθοδηγεί και θα το στηρίζει, αλλά ταυτόχρονα θα του επιτρέπει να ανακαλύπτει σταδιακά τον δικό του δρόμο.

Ο στόχος δεν είναι να προστατεύσουμε τα παιδιά από κάθε δυσκολία, αλλά να τους δώσουμε τα εφόδια και την αυτοπεποίθηση που χρειάζονται για να μπορούν να τις αντιμετωπίσουν.

Δείτε ακόμη: Ενδοοικογενειακή βία, επιθετικότητα και αυτοκτονικές τάσεις σε παιδιά και εφήβους

Την κα Σαββούλα Κάτσικα μπορείτε να την βρείτε και στα social της:

Tik Tok, Instagram, Facebook