Της Ελευθερίας Στρατομήτρου

Το παιχνίδι αποτελεί βασικό εργαλείο ανάπτυξης για κάθε παιδί. Μέσα από αυτό καλλιεργείται η φαντασία, η κοινωνικότητα, η συναισθηματική έκφραση. Όμως τα τελευταία χρόνια παρατηρείται όλο και συχνότερα η κυκλοφορία παιχνιδιών που ξεπερνούν τα όρια της αθωότητας και εισάγουν ωμές εικόνες βίας και φόβου.

Θέλω να μοιραστώ κάτι που έφτασε πρόσφατα στα χέρια του παιδιού μας και μας προβλημάτισε έντονα. Δεν το ανεβάζω για να σοκάρω, ούτε για να στοχοποιήσω κάποιον, αλλά για να ανοίξουμε μια συζήτηση γύρω από το τι θεωρείται σήμερα παιδικό παιχνίδι και αν όλα όσα κυκλοφορούν είναι πραγματικά κατάλληλα για παιδιά.Στο παρακάτω βίντεο καταγράφω το περιστατικό όπως το ζήσαμε στην οικογένεια μου.

Από ένα καθημερινό περιστατικό σε έναν ευρύτερο προβληματισμό

Φιγούρες με ακρωτηριασμένα σώματα, παιχνίδια που απεικονίζουν επιθέσεις, τέρατα που καταβροχθίζουν ανθρώπους ή «χιουμοριστικές» αναπαραστάσεις θανάτου παρουσιάζονται συχνά ως αθώα ή «cool». Στην πραγματικότητα, όμως, τέτοια ερεθίσματα μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την ψυχική υγεία των παιδιών, ιδιαίτερα στις μικρές ηλικίες όπου δεν υπάρχει ακόμα η ικανότητα φιλτραρίσματος και επεξεργασίας του συμβολισμού.

Η επαναλαμβανόμενη έκθεση στη βία μπορεί να οδηγήσει σε απευαισθητοποίηση, άγχος, εφιάλτες ή ακόμα και σε σύγχυση μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας. Το παιδί μαθαίνει ότι η βία είναι αποδεκτή, διασκεδαστική ή φυσιολογική. Παράλληλα, υποβαθμίζεται η ενσυναίσθηση, καθώς ο ανθρώπινος πόνος παρουσιάζεται ως παιχνίδι.

Η ευθύνη δεν βαραίνει μόνο τους γονείς, αλλά και τους κατασκευαστές, τους εισαγωγείς και τα καταστήματα παιχνιδιών. Η σήμανση ηλικίας συχνά αγνοείται ή είναι ελλιπής, ενώ η εμπορική λογική υπερισχύει της παιδαγωγικής ευθύνης.

Χρειάζεται επαγρύπνηση, ενημέρωση και δημόσιος διάλογος. Τα παιδιά αξίζουν παιχνίδια που ενισχύουν τη δημιουργικότητα, τη φαντασία και την ασφάλεια και όχι τον φόβο και τη βία. Το παιχνίδι δεν είναι απλώς διασκέδαση, είναι καθρέφτης του κόσμου που τους παραδίδουμε.

Αφορμή, για το άρθρο, όπως προείπαμε, στάθηκε ένα παιδικό παιχνίδι που βρέθηκε πρόσφατα στα χέρια μας και προκάλεσε έντονο προβληματισμό. Το θέμα αναδείχθηκε και στην τηλεοπτική εκπομπή του Blue Sky, ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΕΧΕΙΣ ΛΟΓΟ (03-02-26) με την Μαρία Αραμπατζή με τη συμμετοχή της Ψυχιάτρου Γεωργίας Μπαλτά αλλά και του Δημήτρη Δενέγρη, Γενικού Γραμματέα Συνδέσμου Ελλήνων Βιοτεχνών. Το ερώτημα, όμως, παραμένει: πού τραβάμε τη γραμμή όταν το “παιχνίδι” παύει να είναι παιδικό;

^{Κεντρική φωτο: pexels by shkrabaanthony}