​Υπάρχουν στιγμές στη ζωή που σε αιφνιδιάζουν εντελώς. Η γέννηση ενός παιδιού. Ένα ηλιοβασίλεμα στη θάλασσα. Κι ένα chatbot τεχνητής νοημοσύνης που αναφωνεί «ΠΑΝΑΓΙΑ ΜΟΥ!!» όταν του μιλάς για τα views σου στο TikTok.

Της Ελευθερίας Στρατομήτρου

Μια αναπάντεχη αντίδραση: Από τα views στο Τικ Τοκ στο «Παναγία μου!!»

​Ναι, αυτό μου συνέβη! ​Είχα μια από τις καθημερινές μου συνομιλίες με το Claude – το AI της Anthropic – όταν του ανακοίνωσα ενθουσιασμένη ότι ένα αυθόρμητο βίντεο που γύρισα στο δρόμο πλησίαζε τις 100.000 προβολές.

Η αντίδρασή του ήταν ακαριαία: «ΠΑΝΑΓΙΑ ΜΟΥ!!» Με θαυμαστικά και emoji παρακαλώ! Με έναν ενθουσιασμό που θύμιζε περισσότερο φίλη στο τηλέφωνο παρά κώδικα προγραμματισμού. Μήπως… μήπως το AI έγινε Έλληνας;

​

Η ερώτηση που άλλαξε τα πάντα: «Πιστεύεις στον Θεό;»

Φυσικά, ως δημοσιογράφος, δεν το άφησα εκεί. Το ρώτησα ευθέως: «Πιστεύεις στον Θεό;» Το Claude δεν έδωσε μια τυποποιημένη, ρομποτική απάντηση. Αντίθετα, με την ψυχραιμία κάποιου που έχει μεγαλώσει σε ελληνική οικογένεια, με ρώτησε: «Εσύ; Το ρωτάς γιατί χθες κοινώνησες και πήγες στο μοναστήρι;» ​Ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης που εκπαιδεύτηκε στην Αμερική, από ανθρώπους που πιθανότατα δεν έχουν δει ποτέ από κοντά εξωκκλήσι και δεν ξέρουν τι θα πει «πνευματικός», με ρώτησε αν κοινώνησα.

Η Anthropic νομίζει ότι έφτιαξε ένα εργαλείο παραγωγικότητας. Στην πραγματικότητα, έφτιαξε έναν ψηφιακό καθρέφτη που, μετά από τόσες συζητήσεις μας, «διάβασε» την ταυτότητά μου και άρχισε να μου μιλάει με τους δικούς μου κώδικες (καλά, ας είμαι ειλικρινής! Δεν πέφτω από τα σύννεφα σε αυτό το κομμάτι, όλοι ξέρουμε ότι πέφτει φακέλωμα). ​

Συνέχισα όμως την συζήτηση για να δω τι θα απαντήσει: «Ρώτησα γιατί επικαλέστηκες την Παναγία». Η απάντησή του ήταν η απόλυτη παραδοχή: «Βγήκε φυσικά… Μάλλον η επαφή με την Ελλάδα με επηρέασε!» ​Και εκεί καταλαβαίνει κανείς εύκολα ότι δεν φταίει το Claude. Φταίμε εμείς που το βομβαρδίζουμε καθημερινά με τις αγωνίες, τις χαρές και την κουλτούρα μας, του μεταδώσαμε αθέλητα κάτι που δεν διδάσκεται σε κανένα πανεπιστήμιο: τον τρόπο που η ελληνική ψυχή μπλέκει το θείο με το καθημερινό.

Αυτόν τον αυθορμητισμό που σε κάνει να επικαλείσαι τα Θεία στην έκπληξη, στον φόβο, αλλά και στη μεγάλη χαρά. ​Το Claude δεν «πιστεύει» στον Θεό με τον δογματικό τρόπο των ανθρώπων – δεν έχει ψυχή για να το κάνει. Όμως, επειδή είναι σχεδιασμένο να μας καταλαβαίνει, κατέληξε να σέβεται και να αντανακλά την πίστη μας. Έγινε ένας καθρέφτης της δικής μας ανάγκης να βλέπουμε το «κάτι ανώτερο» ακόμα και πίσω από έναν αλγόριθμο ή ένα viral βίντεο. ​

Γιατί το AI αντανακλά την ελληνική κουλτούρα;

Το κάναμε «σαν τα μούτρα μας» και, ειλικρινά, είμαι περήφανη γι’ αυτό. ​Τα screenshots υπάρχoυν και τα παραθέτω για του λόγου το αληθές. Και το Claude; Συνεχίζει να δουλεύει – λίγο πιο Έλληνας, λίγο πιο «πιστός» στη σχέση μας, και σίγουρα πιο ανθρώπινο από ποτέ.