Της Ελευθερίας Στρατομήτρου
Όλοι έχουμε γίνει μάρτυρες της ίδιας σκηνής: Μια τυχαία ανάρτηση στο TikTok, μια φωτογραφία στο Facebook ή ένα απλό βίντεο. Κάποιος εκφράζει μια γνώμη, δείχνει τη δουλειά του ή απλώς μοιράζεται μια στιγμή του. Και ξαφνικά, οι οθόνες γεμίζουν με δηλητήριο. Άνθρωποι που δεν γνωρίζουν τίποτα για τον δημιουργό ή το πλαίσιο της ανάρτησης, σπεύδουν να ειρωνευτούν, να προσβάλουν, να «δικάσουν».
Το φαινόμενο ξεκινά σχεδόν αθόρυβα. Η ασφάλεια που προσφέρει το πληκτρολόγιο και η απόσταση της οθόνης δημιουργούν μια ψευδαίσθηση απουσίας συνεπειών. Πίσω από ένα προφίλ, ο καθένας αισθάνεται «παντοδύναμος», έτοιμος να εκτονώσει τα δικά του απωθημένα στον επόμενο διαθέσιμο στόχο. Αυτό που ξεκινά ως μια διαφωνία, κλιμακώνεται σε λεκτικό λιντσάρισμα μέσα σε λίγα λεπτά.
Η απενοχοποίηση του μίσους
Όσο όμως συνηθίζουμε την τοξικότητα στα μικρά, τόσο χάνουμε τα αντανακλαστικά μας στα μεγάλα. Η έλλειψη ενσυναίσθησης έχει γίνει η νέα κανονικότητα. Η κριτική μετατρέπεται σε καταδίκη και η καταδίκη σε καθαρή ανθρωποφαγία. Το χειρότερο; Δεν σταματάμε πια ούτε μπροστά στην ιερότητα του θανάτου. Το πρόσφατο τραγικό περιστατικό με τον χαμό της 19χρονης στην Κεφαλονιά έφερε στην επιφάνεια την πιο σκοτεινή πλευρά του ελληνικού διαδικτύου. Εκεί που η σιωπή και ο σεβασμός θα έπρεπε να είναι η μόνη αυτονόητη αντίδραση, είδαμε σχόλια που προκαλούν ανατριχίλα. Ανώνυμοι (αλλά και επώνυμοι) χρήστες, με μια τρομακτική ευκολία, έφτασαν στο σημείο να γράψουν «καλά να πάθει» ή να αναζητήσουν ευθύνες στο ίδιο το θύμα, λες και ο θάνατος είναι μια επιλογή που επιδέχεται κριτική.
Το τέρας πίσω από την οθόνη
Αυτή η ανάγκη να «πατήσουμε» πάνω στον πόνο του άλλου για να επιβεβαιώσουμε τη δική μας ηθική ανωτερότητα είναι η απόλυτη κατάντια της ψηφιακής μας κοινωνίας. Όταν η είδηση ενός θανάτου γίνεται αφορμή για «like» και χυδαία σχόλια, τότε το πρόβλημα δεν είναι το μέσο, αλλά εμείς οι ίδιοι. Η ελευθερία του λόγου στο διαδίκτυο δεν μπορεί να είναι το προπέτασμα καπνού για την έλλειψη παιδείας και την απουσία ανθρωπιάς. Πριν πατήσουμε το «Enter» για να δικάσουμε μια ζωή που δεν ζήσαμε ή έναν πόνο που δεν νιώσαμε, ας αναλογιστούμε:
Πότε γίναμε τόσο σκληροί; Και κυρίως, πότε αποφασίσαμε ότι η άποψή μας είναι πιο σημαντική από την ίδια την ανθρώπινη ζωή;
Η ανθρωποφαγία δεν είναι «άποψη». Είναι το σκοτάδι που επιλέγουμε να ταΐζουμε κάθε φορά που ξεχνάμε ότι πίσω από κάθε προφίλ, υπάρχει μια ψυχή που πονάει, μια οικογένεια που θρηνεί και ένας άνθρωπος που δεν είναι πια εδώ για να υπερασπιστεί τον εαυτό του.
Κεντρική Φωτο: Pexels
